Field Band Academy 2010
Vlamo opleidingsproject in Zuid-Afrikaanse Field Band Academy succesvol gestart in mei 2010.
Door Bart Tienpont
‘We zijn en blijven overtuigd van het belang van onze aanwezigheid in een organisatie als de Field Band Foundation (FBF)’, zeggen Maarten en Bart bij hun thuiskomst. Dit is hun, maar ook de voornaamste conclusie van de Field Band Foundation (FBF) na het opstarten van een cursusmodule over showdesign en percussion in de gloednieuwe Field Band Academy van de FBF in Eshowe, Durban, Zuid-Afrika.
Het is nu al drie jaar dat Vlamo met steun van de Vlaamse regering intens met de FBF samenwerkt. Tot vorig jaar onder de vorm van ‘teach the teacher’ workshops. Dit jaar is de Field Band Academy gesticht en werd Vlamo uitgenodigd om hiervoor ondersteuning te bieden. Dit instituut biedt een heel solide basis voor een langdurige samenwerking tussen de twee organisaties.
De vroegere artikels en reportages over de werking van de FBF toonden al uitgebreid aan hoe het oprichten van Field Bands (marching bands) in heel Zuid-Afrika ervoor zorgt dat kinderen en jongvolwassenen uit de townships van grote steden zoals Johannesburg, Durban, Port Elisabeth, enz. een betere toekomst krijgen. Maar de FBF wil een stap verder gaan en een officiële opleiding aanbieden aan jongeren die moeilijk een diploma kunnen verkrijgen. Dit diploma is erkend en laat eventuele verdere studies toe. De drijfveer van deze Field Band Academy blijft echter muziek en dans en dit vormt een heel belangrijk deel binnen het opleidingspakket. Vlamo is dan ook heel enthousiast over deze nieuwe vorm van samenwerking omdat de modules over showdesign en marching percussion heel goed passen in het lessenpakket en perfect complementair zijn met de modules die door de FBF en de Noorse Muziekfederatie (NMF) verzorgd worden. Het Zuid-Afrikaans pakket richt zich voornamelijk op sociaal-maatschappelijke, financiële en (computer)technische vaardigheden, terwijl lesgevers van de Noorse Muziek Federatie (NMF) zich focussen op muziektheorie en -praktijk voor koperblazers.
Een academiejaar bestaat uit drie lessenreeksen (semesters) van zes weken. Het doel is om Vlamo deskundigen elk semester een week over te vliegen om een intensieve cursus te verzorgen. Het normale programma van de academie wordt in die week aangepast om zo 4 tot 6 uur per dag les te voorzien voor Vlamo (inclusief het weekend). ‘Omdat we voor dit cursuspakket niet gebonden waren aan een resultaat of een show die af moest, konden we ons ook voor het eerst voornamelijk toespitsen op methodiek’, aldus Maarten. De studenten worden immers allemaal na het behalen van hun diploma naar de verschillende Field Bands gestuurd om daar les te geven. Het is dus belangrijk om de werkwijze voor het systematisch opbouwen van een Field Band show stap voor stap door te nemen en door de studenten zelf te laten ervaren en hen daarin te begeleiden. ‘We hebben voor de gelegenheid een leuke case-study gemaakt’, zegt Maarten, ‘een traditioneel Afrikaans arrangement van ‘Meadowlands’ hebben we helemaal omgetoverd voor een minishow’. Op die manier werden de studenten wegwijs gemaakt in het creëren van een choreografie en visuele effecten in functie van de muziek én vice versa het aanpassen van het muziekarrangement in functie van het ‘general effect’. Terwijl het originele nummer traditioneel heel repetitief is, is het nieuw arrangement een opeenvolging geworden van een opbouwende intro, een easy-listening tune, een ballade en een krachtig swingmoment op het einde. ‘Er zijn talloze elementen waar je aandacht aan moet besteden bij het uitbouwen van een show, maar ‘staging’ en ‘integratie’ zijn de basiselementen waar alles mee begint en we hebben ons tijdens deze eerste module daar voornamelijk op geconcentreerd’, volgens Bart. Het veld kan immers als een theater aanzien worden en het ‘stagen’, of het op het ‘podium’ brengen van de juiste mensen op de juiste plaats in functie van de muziek brengt de kwaliteit van de show omhoog. ‘
‘Integratie’ duidt op het combineren van zowel visuele als muziekelementen om een show tot één geheel te maken. Dit heeft binnen de Field Bands daarenboven een heel speciaal karakter. Er bestaat immers onder de studenten die in de townships wonen heel sterk het idee van ‘knowledge is power’. Dit heeft een duidelijk impact op de organisatie van de instructieteams (tutors) van de Field Bands, o.a. op het feit dat de verschillende secties (dansers, pit percussie, field percussie en brass) niet goed samenwerken. Dit resulteert in shows waar deze verschillende elementen eerder los van elkaar staan en bepaalde secties totaal niet zichtbaar of hoorbaar zijn. Bovenal brengt dit conflicten mee wanneer verschillende tutors met elkaar moeten samenwerken tijdens de repetities. Het aanbrengen van een methodiek bij het opzetten van repetities is dus van cruciaal belang, niet alleen omwille van een goede show, maar voornamelijk om de tutors als een team te laten werken.
‘Er zijn een aantal inzichten ontstaan tijdens het opzetten van deze eerste Vlamo-module’, vervolgen Maarten en Bart, ‘en de aanpak om een 6-delig lessenpakket te maken over twee leerjaren is anders dan het opzetten van een workshop’. Er is heel duidelijk nood aan een gestructureerde aanpak waarbij per module slechts op een aantal elementen gefocust wordt. In deze module was dit ‘staging’ en ‘integratie’. Het is heel belangrijk om deze basiszaken telkens te herhalen in verdere modules. Maar de Field Band Academy studenten zijn leergierig en een uitbreiding naar andere topics is belangrijk. ‘Een praktische benadering is ook veel efficiënter dan een puur theoretische, zoals bij de case-study ‘. Daarbij dient er telkens gehamerd te worden op de methodiek van het lesgeven. Dit neemt op korte termijn veel tijd in beslag, maar op lange termijn brengt dit veel meer op.
In de school werken drie verschillende teams met elk een verschillende achtergrond samen: de Zuid-Afrikaanse choreograaf Musa, het Noorse NMF team en Vlamo. ‘Na vele gesprekken merkten we dat we niettegenstaande een verschillende aanpak eigenlijk dezelfde taal spreken. We zijn er van overtuigd dat bij het uitsturen van andere Vlamo-deskundigen een grondige voorbereiding nodig is om diezelfde methodiek te blijven volgen’, aldus Bart. Het garandeert ook de uitbouw van de cursusmodule zodat alle topics kunnen uitgewerkt worden.
Het succes van de Field Band formule blijft niet uit aangezien er iedere week wel een vraag binnenstroomt om een nieuwe Field Band in een regio op te richten. Om de kwaliteit en de waarden van de FBF te garanderen is de Field Band Academy niet alleen een mooi project maar eerder een noodzaak geworden. Het laat toe om de juiste mensen op de juiste plaats een plaats te geven in de verdere uitbouw van de organisatie. Met de hulp van Vlamo kan dit ook gegarandeerd worden.